معرفی ارتفاعات شهرستان قروه (قسمت اول: کوه پریشان)

کوه پریشان در جنوب شرقی شهرستان قروه واقع شده است. برای رسیدن به دامنه این کوه،باحرکت از شهرستان قروه، ابتدا ۱۲ کیلومتر از مسیر جاده همدان طی می شود سپس به سمت راست تغییر مسیر داده(جاده فرعی کنار پادگان قدس) و پس از عبور از روستاهای میهم سفلی و علیا(تا این قسمت جاده آسفالت بوده و ادامه مسیر شن ریزی می باشد)، ولی آباد و نعمت آباد به دامنه کوه پریشان می توان رسید…….

دورنمای قله پریشان از آخرین روستا (نعمت آباد)

کوه پریشان از چهار قله صخره ای تشکیل شده که بلندترین آن قله پریشان می باشد که از دور همانند کوهانهای شتر (دوکوهانه) نمایان است وارتفاع آن ۳۱۰۰ متر می باشد و صخره های آن از ارتفاع ۲۸۰۰ متری شروع و تا قله ادامه دارد.

وجه تسمیه قله پریشان
قله پریشان به جهت شیب تند و صخره ای بودن برای چوپانان منطقه خسته کننده می باشد و زمانی که گوسفندانشان را بالا می بردند اظهار می داشتند این کوه حال ما را پریشان می کند بدین سبب به نام پریشان معرف شده است.
بهترین فصل صعود بهار می باشد.

صعود به قله
در تابستان تا روستای نعمت آباد را می توان با ماشین رفت و مسافت از آنجا تا پناهگاه حدود یک ساعت و نیم می باشد. فاصله پناهگاه تا قله ۲- ۳ ساعت است.

در زمستان اکثر اوقات به سبب بارش برف راه بسته است و ماشین تا روستای میهم علیا می تواند برود، در نتیجه باید پیاده به روستای ولی آباد و نعمت آباد رفت و از آنجا به طرف پناهگاه حرکت نمود که این مسیر حدود ۳ -۴ ساعت می باشد و از پناهگاه تا قله هم ۳ – ۴ ساعت است.

مسیرهای صعود
از ۳ مسیر می توان به قله پریشان صعود نمود
جبهه شمالی:جبهه شمالی کلا دیواره می باشد و تا کنون سنگنوردان قروه چندین مسیر بر روی آن گشایش نمودند و بصورت نرمال قابل صعود نیست و احتیاج به ابزار فنی دارد.
شمال شرقی:جبهه شمال شرقی که تیغه ای می باشد و احتیاج به ابزار گذاری و رول کوبی دارد و چندین کارگاه تا قله در آن تعبیه شده است.
شمال غربی: جبهه شمال غربی صعود نرمال به قله می باشد.
جبهه جنوبی: صعود جبهه جنوبی از روستای تکیه علیا در جاده قروه – سنقر می باشد. این جبهه نیز دارای دیواره و جهت صعود به قله باید به سمت تیغه شرقی رفته و به صورت فنی از تیغه شرقی صعود نمود یا به سمت غرب آمده و از مسیر شمال غربی که نرمال است، به قله صعود نمود.
حدود ۳ ساعت زمان تا قله لازم است. این مسیر فاقد پناهگاه و در فصل بهار دارای چشمه های فصلی می باشد.
قله پریشان را به صورت نرمال از مسیری بنام آلپی هم می توان صعود نمود.
مسیر آلپی: مسیر الپی که تا حدودی دست به سنگ است و می توان از قسمت شمال بسمت تیغه شرقی عبور کرده و از سمت جنوب به قله صعود نمود و حدود ۴ ساعت زمان برای صعود لازم است.

فعالیت کوهنوردان شهرستان قروه بر روی دیواره پریشان :
کوهنوردان این شهرستان بیش از۱۰ مسیر دشوار را صعود نموده اند و در ۴ مسیرآن چندین کارگاه نیز تعبیه نموده اند همچنین صعود زمستانه مسیر تیغه شرقی جزو این فعالیت ها می باشد.

مسیرهای گشایش شده
تیغه شرقی پریشان: تیغه شرقی پریشان که حدود ۶ طول طناب و کارگاه ها دارای حلقه فرود می باشد.برای صعود این مسیر نیاز به ۴عدد فرند متوسط و ۴ عدد کیل متوسط . درجه سختی مسیر در حدود ۱۰/۵ می باشد.

مسیرتیغه شرقی

مسیر قاجر: مسیر قاجر بر روی قله فرعی قرار دارد. حدود ۶ طول و دارای کارگاه مصنوعی و حلقه فرود می باشد.
مسیر سامان: مسیر سامان ۵ طول و دارای کارگاه مصنوعی و حلقه فرود می باشد.
مسیر مهتاب : مسیر مهتاب را می توان به صورت سولو صعود نمود و فاقد کارگاه می باشد.
پتانسیل سایر ورزشهای کوهستانی در منطقه
بجهت شیب زیاد و صخره ای بودن برای دوچرخه سواری و ورزشهای هوایی نامناسب می باشد اما از جهت داشتن برف زیاد برای اسکی کوهستان در سطح حرفه ای مناسب می باشد.
با دارا بودن دو دیواره حدود ۲۰۰ متری مناسب برای دیواره نوردی است.

مسیرهای صعود

اولین فعالیت بر روی این قله

گروه قاجر در سال ۱۳۵۴ در قروه با فعالیت دو جوان: طیب صاحی و داریوش الهیاری فعالیت خود را اغاز نمودند و هم اینک به باشگاه قاجر تبدیل شده است.

اولین صعود رسمی گروه کوهنوردی قاجر به قله پریشان در تابستان ۱۳۵۴ صورت گرفته است.

نفرات از راست به چپ:طیب صالحی-نوخاص خسروی-مرحوم یعقوب نجفی-محمود مرادی-عطا طاهری

پناهگاه پریشان
در سال ۱۳۶۹ به همت و یاری کوهنوردان یک باب پناهگاه در ارتفاع ۲۴۰۰ متری ساخته شد که هر ساله در فصول مختلف، پذیرای صدها نفرکوهنورد از اقصی نقاط کشور می باشد. چشمه آبی در فاصله ۲۵۰ متری، قسمت غربی پناهگاه وجود دارد.
قله های قابل دسترسی به پناهگاه پریشان، بدر، خرسه ریه، سه زرده، دروازه، شعبان کچل،شعبان غده و یوسف سیاه می باشد.
مصالح بکار رفته در این پناهگاه، بلوک و سیمان است و ۲۵ مترمربع وسعت دارد و حدود ۲۳ نفر ظرفیت دارد.

نکته قابل ذکر در مورد پناهگاه پریشان آنکه به جهت نزدیکی به روستا در بیشتر اوقات مورد بیمهری قرار می گیرد و تقریبا هر ساله از طرف هیئت کو هنوردی شهرستان قروه تعمیر و رنگ آمیزی می شود.

مراحل ساخت پناهگاه پریشان

تصویر سال ۱۳۶۰

تصویر سال ۱۳۹۷تصاویری ازپناهگاه

پناهگاه پریشان متاسفانه هر ساله مورد بی مهری کوهنوردنماها و گزدشگران قرار می گیرد و تاکنون چندین بار توسط کوهنوردان باشگاه قاجر تعمیر و باز سازی شده است.

تعمیر پناهگاه سال ۱۳۹۴

بعد از تعمیر

دورنمای قله پریشان از قله بدر

تصاویری از مسیر قله پریشان در فصول مختلف.

ایمنی منطقه:
کل منطقه پریشان تا کنون ایمن بوده و مهمترین علل ان وجود کیوسک شکاربانی ست که تحت مدیریت سازمان محیط زیست است زیرا منطقه پریشان جزء مناطقت حفاظت شده می باشد. در این منطقه حیوانات وحشی وجود ندارد و اهالی روستاها مهمان نواز و تا کنون برای هیچ کوه نوردی مشکل خاصی بوجود نیامده است.

اولین مرکز درمانی منطقه:
اولین و تنها خانه بهداشت منطقه در روستای میهم سفلی قرار دارد.

فهرست تجهیزات در یک برنامه عمومی و فنی به قله پریشان در فصل زمستان:
کارابین،طنابچه ،کلنگ، طناب، کرامپون یا یخ شکن(ابزار فنی)کفش ساق دار نیمه سنگین، گتر، کاپشن پر، کاپشن و شلوار پلار، کاپشن گرتکس با شلوار کرتکس، لایه زیرین استرج، کلاه گرم و آفتابی، کلاه طوفان، عینک آفتابی، کوله مخصوص برنامه، کوله حمله، لوازم شب مانی (زیرانداز، کیسه خواب پر) چراغ پیشانی، چراغ خوراک پزی، قمقمه آب، باتوم، دستکشهای استرج، پر و گرتکس، جوراب پر، تغذیه به مدت برنامه.
فهرست کامل تجهیزات تابستانه غیر فنی به قله پریشان:
کفش تراکینگ ، طناب انفرادی، لوازم شب مانی در پناهگاه(کیسه خواب الیاف، زیر انداز)، باتوم، لایه اول و کرتکس سبک، چراغ پیشانی، کوله پشتی مخصوص برنامه، کوله حمله، چراغ خوراک پزی، وسایل شخصی، کلاه آفتابی، عینک آفتابی، لباس اضافی جهت تعویض، کیت بقا، جعبه کمکهای اولیه، وسایل شخصی، دستکش نازک، تغذیه بمدت برنامه
نکته قابل ذکر آنکه از آخرین روستا (نعمت آباد) تا پناهگاه حدود ۱ الی ۱:۵ ساعت و از پناهگاه تا قله ۲ الی ۲:۵ ساعت زمان لازم است و از پناهگاه تا روستا حدود ۴۰ دقیقه می باشد.
به جهت اینکه مسیر زیر قله صخره ای و کلا دست بسنگ می باشد آشنایی به فنون سنگنوردی لازم می باشد و با توجه به اینکه در فصل تابستان از پناهگاه تا قله چشمه ای وجود ندارد از چشمه کنار پناهگاه باید آب مورد نیاز را تهیه نمود.
مسیر پاکوب مشخص تا زیر صخره های قله می باشد.

توضیحات تکمیلی
با توجه به اینکه منطقه پریشان در ۱۲ کیلومتری جاده قروه – همدان واقع شده افرادی که از مسیر همدان می آیند اگر ماشین شخصی داشته باشند، می توانند وارد قروه نشوند و از ۱۲ کیلومتر مانده به قروه به طرف سه راهی میهم (جاده فرعی کنار پادگان قدس)بروند و پس از عبور از روستاهای میهم سفلی و میهم علیا(تا این قسمت جاده آسفالت بوده و ادامه مسیر شن ریزی می باشد)، ولی آباد به آخرین روستا ( نعمت آباد) برسند و ماشین شان را کنار کیوسک محیط زیست بگذارند یا اینکه از کنار کیوسک به سمت جاده مشرف به پناهگاه رفته و در نزدیکی رودخانه ای که بعد از آن شیب شروع می شود، ماشین را بگذارند که در این صورت پس از نیم ساعت به پناهگاه می رسند.
اگر کسی ماشین شخصی نداشته باشد، می تواند به ترمینال قروه بیاید و از آنجا با مینی بوس های میهم علیا که به نعمت آباد هم می رود، تا کنار کیوسک محیط زیست برود و اگر مینی بوس نبود ماشین های خطی در اکثر ساعات وجود دارد.
افرادی که از طرف استان کردستان با ماشین شخصی به منطقه پریشان می آیند باید از قروه عبور کنند و در مسیر جاده قروه به سمت همدان پس از ۱۲ کیلومتری به سمت سه راهی میهم بروند ( از این قسمت به بعد مسیر مانند افرادی است که از همدان می آیند)
در مشخصات مسیر ساعت پیمایش شده ۵ الی ۶ ساعت تا قله بیان شده و این در حالی است جاده خوب باشد و ماشین تا روستای ولی آباد یا نعمت آباد برود اما در زمستان گاهی پیش آمده بجهت بارش برف سنگین، کوه نوردان مجبور شدند که از اولین روستا ( میهم سفلی) پیاده تا پناهگاه بروند که در این صورت مدت زمان پیمایش حدود ۵ ساعت تا پناهگاه می باشد. البته در سالیان اخیر این حالت کمتر اتفاق افتاده زیرا ماشین های راهداری خیلی صریح برف جاده ها را پاک می کنند در نتیجه برای یک صعود ایمن اطلاع از وضعیت هوا و موقعیت جاده ها ضروری می باشد. …….برگرفته از پایان نامه لیلا صالحی

معرفی منطقه پریشان

با توجه به اینکه شهرستان قروه در منطقه ای سردسیر و کوهستانی قرار دارد، دارای ارتفاعات بسیاری می باشد.
موقعیت کوهستانی، جهت چین خوردگیها و نحوه تابش خورشید، در میزان پوشش گیاهی این ناحیه موثر است. اکثر دامنها پوشیده از گیاهان معطر و چند ساله هستند.
از جمله منطقه بدر و پریشان که منطقه ای کوهستانی است و از کوههای صخره ای، دره های کم عمق، تپه ماهورها و ارتفاعات بهم پیوسته تشکیل یافته است که دامنه تغییرات ارتفاعی آن بین ۲۰۰۰تا ۳۲۹۸ متر متغیر است. کوههای بدر، پریشان، یوسف سیاه، شعبان کچل، پنجه علی، دروازه…. از مهم ترین کوههای منطقه می باشند.
حدود ۳۰ درصد منطقه صخره ای و مابقی تپه ماهور است و شیب منطقه نیز بالای ۳۰ درصد می باشد.
این منطقه دارای چشمه های فراوانی می باشد که می توان چشمه شاه پسند، چشمه های شمالی کوه بدر، چشمه کبود، چشمه پناهگاه پریشان را نام برد.
به دلیل فراوانی چشمه های موجود گونه های جانوری و گیاهی منطقه جهت تامین آب مورد نیاز خود با مشکلی مواجه نمی باشند.
منطقه حفاظت شده بدر و پریشان با مساحت ۴۳۰۰۰ هکتار در ضلع جنوبی شهر قروه و با فاصله ۱۲ کیلومتر از آن واقع شده است.
این منطقه مجموعه ای از ارتفاعات بهم پیوسته با پوشش گیاهی مناسب و گونه های جانوری مهمی چون کل و بز می باشد.
به منظور حفظ این گونه ها و چشم اندازهای طبیعی و بسیار زیبای آن، از تاریخ ۱۳۷۵ به عنوان منطقه شکار ممنوع تحت مدیریت سازمان حفاظت محیط زیست قرار گرفته است.
به دلیل پتانسیل بالای منطقه از نظر وضعیت زیستگاه و گونه های موجود و به منظور حفاظت و برنامه ریزی شده بهتر در اوایل سال ۱۳۸۵ منطقه مذکور به منطقه حفاظت شده بدر و پریشان ارتقاء یافت.
قسمت عمده این منطقه در حوزه استحفاظی شهرستان قروه واقع شده و قسمتی از آن نیز در حوزه استحفاظی شهرستان سنقر می باشد اما مسئولیت حفاظت از آن به عهده اداره حفاظت محیط زیست شهرستان قروه می باشد.

گونه های جانوری منطقه:
پستانداران: بزکوهی، کل، روباه،گرگ، شغال، گراز، جوندگان، خرگوش…
پرندگان: قرقی،طرقه، دلیجه، شاهین، عقاب، سار گپه، کبوتر سانان، جغد، کلاغ نوک سرخ، شبگرد، کبک و …
خزندگان: لاکپشت، مار، مارمولک ها و …
گونه های جانوری مذکور از جمله حیات وحش شناخته شده منطقه می باشند. این منطقه به دلیل شرایط توپوگرافی خاص، تنوع شکل زمین و دارا بودن صخره های متعدد محل امنی برای حیواناتی مانند کل وبز می باشد.
دامنه کوه پریشان پوشیده از انواع گیاهان متنوع می باشد.
گونه های گیاهی:
گون، مرزه، کما،انواع لاله ها، نخود سیاه، گیاهان علفی چند ساله، درخچه بادام وحشی، ریواس، نسترن وحشی، جگن و سازو، زنبق، فرفیون، میخک، کنگر، شکر تیغال، گل ماهور، زول، شقایق، جاشیر، کلاه میر حسن، گندمیان، کنگر فرنگی، انواع گونه های گرامینه(پوا، ملیکا، استیپا و….)
منبع: منطقه حفاظت شده بدر و پریشان قروه
تهیه و تنظیم: محمود خزائلی کارشناس اداره حفاظت شده محیط زیست شهرستان قروه