ترکیبات مواد غذایی
انسان با دریافت مواد غذایی و انجام یکسری فرآیندها بر روی آن، مواد غذایی را به انرژی قابل مصرف برای سلول ها تبدیل می کند. سلول ها این انرژی را دریافت کرده و به فعالیت خود ادامه می دهند. اکثر مواد غذایی شامل شش ماده غذایی می باشند که عبارتند از :
1- کربوهیدرات
2- چربی
3- پروتئین
4- املاح و مواد معدنی
5- ویتامین
6- آب
میزان این ۶ ماده در مواد غذایی مختلف، متفاوت است. گاهی اوقات بعضی از مواد غذایی ممکن است یک یا چند مورد از این مواد غذایی را نداشته باشند. هریک از این ۶ ماده غذایی برای حیات سلول بسیار مهم و ضروری است بطوریکه نبود و یا حتی کمبود یکی از این ۶ گروه باعث مرگ سلول شده و انسان بدون آن قادر به ادامه حیات و زندگی نیست .
در بحث تغذیه ورزشی ابتدا باید تمامی ۶ گروه غذایی را به خوبی شناخت و از نقشها و اثرات آنها بر روی بدن آگاهی کامل داشت تا بتوان بر اساس نوع برنامه ( استقامتی ، قدرتی، سرعتی و شدتی) برنامه غذایی خود و گروه را طراحی و پیاده سازی کرد . در زیر به تشریح کامل این گروه های غذایی می پردازیم .
کربوهیدرات
اولین و مهمترین مادهای که منبع تامین انرژی در بدن است و سریع هضم شده و به سرعت در بدن جذب میشود کربوهیدراتها هستند. روزانه در حدود ۵۰ درصد (آخرین نظریات دانشمندان) انرژی بدن از کربوهیدراتها تامین می شود .
بنابرین باید اکثریت کالری بدن را تشکیل دهند. در نظر بگیرید که کربوهیدراتها “سوخت غذایی” بدن شما برای حداکثر فعالیت می باشند . کربوهیدرات ها به اجزای سازنده شان سه ماده کوچکتر گلوکز ، فروکتوز(قند موجود در میوه ها) و سوکروز تجزیه می شوند که بیشتر در ساخت نوشابه های ورزشی استفاده می شود.
کربوهیدرات ها در مواد غذایی هم به صورت ساده و هم پیچیده (کمپلکس) وجود دارند که در بدن طی یکسری واکنش ها در نهایت به گلوکز تبدیل می شوند. گلوکز که همان قند خون است که مورد مصرف مغز و عضلات قرار می گیرد و از طریق خون به سلولها می رسد و در تمام فعالیتهای کوهنوردی،سنگنوردی و فعالیت های دیگر عضلات به حضور گلوکزبستگی دارد و در صورت کمبود آن در بدن باعث احساس خستگی شدید و ناگهانی می کنیم.
زمانی که بدن در حال فعالیت نیست، گلوکز در بدن، در غالب یک ترکیب بزرگتر به نام گلیکوژن در عضلات و کبد ذخیره می شود تا در زمان فعالیت مجدد مورد استفاده قرار گیرد. بدن برای سوزاندن گلوکز و در نهایت تولید انرژی، به اکسیژن، آب و انرژی نیاز دارد در واقعه هر چه مولکول کربوهیدرات کوچکتر باشد به آب و اکسیژن کمتری برای هضم و تبدیل شدن به انرژی نیاز دارد.
موادی که حاوی کربوهیدرات هستند شامل همه حبوبات ، برنج ، سیب زمینی ، غلات ، ماکارونی ،سوپ، نان و بیسکویت ها می باشند .
مواد قندی فقط از عسل و یا شکر بدست نمی آید بلکه در میوه ( تازه یا خشک ) ، مربا ، کاکائو ، ژل های ورزشی ، نوشابه های مخلوط هم وجود دارند . توصیه می شود ۵ ساعت قبل از فعالیتهای ورزشهای شدید حدود ۴۸۰ گرم که بیشتر بایستی شامل انواع غذاهای نشاسته ای باشد استفاده شود .
با تشکر از نشاط کوهستان
