یازدهمین صعود قلم قسمت دوم(ارتفاعات کوه سرخ، دره خارزنج و کویر نمکی)

همانگونه که در پست قبلی نوشتم برنامه پنجشنبه ۱۷ تیرماه ، صعود به ازتفاعات آبگرم بود.

ساعت ۳:۳۰ با صدای زنگ تلفن یکب از همنوردان از خواب بیدارشده و کوله های حمله را برداشتیم میزبان گرامی زحمت کشیده نان محلی همراه پنیر و بسته های کشمش و پسته محلی  و به هر نفر سه عدد بطری آب معدنی دادند .

 ساعت ۵ صبح همه اعضا به همراه سه مینی بوس هیوندا به طرف منطقه آب گرم خلیل آباد حرکت نمودیم .

پس از  نیم ساعت و گذر از یک جاده خاکی به ابتدای کالی رسیدیم . از مینی بوس ها پیاده شده و با انجام ده دقیقه نرمش ، با هدایت سرپرست برنامه ،  به سمت کوه های سرخ حرکت کردیم.

 دره خارزنج

 پس از گذشتن  از منطقه قلعه دختر و تنگه خارزنج به قله گدار لعل رسیدیم .

از قله گدار لعل که شن اسکی است با پاکوبی مشخص به سمت منطقه آب گرم  حرکت کرده و در منطقه ای به نام چنار صبحانه را صرف نمودیم . همنوردان خوب خلیل آباد با چای آتشی از ما پذیرایی کردند.

همراه همنوردان وبلاگ نویس

با توجه به اینکه ۲۷ تیرماه  هشتمین سالگرد همنورد خوبمان زتده یاد سامان نعمتی بود که سال ۱۳۸۷ برای همیشه در ارتفاعات نانگاپارت جاودانه شد با یاد بودش عکس گرفتیم. همزمان در این تاریخ همنوردان گروه قاجر قروه بمناسبت هشتمین سالگرد سامان عزیز به قله سبلان رفته بودند.

دورنمای کوه سیاه

عکسی هم با بنر یاد بود برادر زاده عزیزم شیلا مه همنوردم بود گرفتین شیلا یهمن سال ۱۳۹۳ در عنفوان جوانی غرق شد و یا عکس گرفتن با یادبودش در همه صعودها قلب مجروحم را تسکین می بخشم.

پس از حدود نیم ساعت و گرفتن عکس های یادگاری به سمت منطقه آب گرم حرکت کردیم .

همراه خانم نریمانی و آقابان شاه محمدی و لقایی از استان گلستان و مازندران

ابتدا بانوان ساعت ۹ صبح به مدت نیم ساعت در آب گرمی که واقعا خستگی را از تن می زدود، آبتنی کردند.

همنوردان خلیل آباد روز قبل زحمت کشیده و دور حوض های آبگرم را با پرده پوشانده بودند و همه با خیال راحت از آبگرم استفاده کردیم.

شکل اولیه حوض آبگرم

این هم زحمت همنوردان که دور تا دور حوض را پرده کشیدند

پس از نیم ساعت بانوان بیرون آمده و به سمت تنگه جوزی حرکت کردند تا آقایان هم از آبگرم استفاده نمایند

پس از گذار از یک شیب ملایم وارد تنگه جوزی شده و وارد منطقه دو راهی کرم شدیم همنوردان اعلام کردند همانجا جهت صرف ناهار منتظر اقایان باشیم.

تنگه جوزی

 انتهای این تنگه به کلاته تیمور ختم می شود . پس از ساعتی آقایان آمده همه دور هم نشستیم و از موسیقی و رقص محلی که واقعا دیدنی بود، لذت کافی بردیم.

همنوردان خلیل آباد زحمت کشیده و ناهار (قورمه)را همانجا برایمان آورده و مهمانوازی خود را به اوج رساندند.

 پس از صرف ناهار و گرفتن عکس های یادگاری به سمت رودخانه خارزنج در منطقه کلاته حرکت کردیم.

همراه همنوردان خوبم

 مسیر پر آب و بسیار مفرح و دیدنی بود بقول همنوردان با وجودی که بارش باران در منطقه کم بوده  و سطح آب رودخانه پایین امده اما در بعضی از نقاط تا یک و نیم متر درآب فرو می رفتیم چون به نظر دوستان حجم این آب در بعضی از نقاط تا دو متر می رسد .

در بعضی ازحوضچه های آب،سیم بکسلی جهت عبور وجود داشت مسیر واقعا متنوع و هیجان انگیز بود و کودک درون همه ما فعال شده بود.

در بعضی از قسمت ها عمق آب زیاد بود و همنوردان زحمت کوله ها را می کشیدند و با احتیاط آنطرف حوضچه ها می بردند.

مسیر رودخانه حدود ۳ ساعت بود پس از پیمایش  رودخانه و گذراز منطقه ای به نام آسیاب آبی، که باقی مانده از آن به چشم می خورد، درپاکوبی مشخص به ابتدای جاده خاکی خلیل آباد  در ساعت ۱۷:۳۰رسیدیم در آنجا هم با آب سرد و شربت خاکشیری که همنوردان زحمتش را کشیده بودند پذیرایی شده سپس به سمت خوابگاه حرکت کردیم.

پس از رسیدن به خوابگاه و تعویض لباس مسئول برنامه اعلام کرد که آماده حرکت برای کویر نمکی جعفرآباد باشیم .

 حدود ساعت ۱۸:۳۰ با مینی بوس به سمت کویر نمکی جعفرآباد به راه افتادیم .

بنا به پیشنهاد همنوردان ساعتی را در کویر نمکی راه رفتیم و از چاله های نمکی دیدن کرده و  شاهد غروب زیبای کویر بودیم.

غروب زیبای کویر

حدود ساعت ۸ شب به محل سیاه چادری که از قبل توسط دوستان جعفرآبادی برپا کرده بودند، رسیدیم.

 در چادر بنا شده همه امکانات رفاهی از قبیل آب سرد ؛ چای ، انواع میوه ، شام و صبحانه با هماهنگی وجود داشت.

گروهی از دوستان از طرف انجمن نجوم شهرستان خلیل آباد با تعدادی تلسکوپ در منطقه بودند که اطلاعاتی در خصوص انواع ستاره ها و سیارات را داده و از تلسکوپ ماه را مشاهده کردیم. واقعا برایم جالب بود آن هم دیدن آن همه ستاره در شب کویر.

 تعدادی دوچرخه هم در منطقه برای دوچرخه سواری روی کویر نمک مهمانان وجود داشت .

نوازندگان تار هم در بین این مجموعه مشغول نواختن موسیقی سنتی بودند .

دوستان زحمت کشیده و شام محلی به نام گندم پلو را که خیلی هم خوشمزه بود با ماست محلی و سالاد به مهمانان دادند.

حقیقتا این همه صفا و صمیمیت را کجا می توان یکجا دید؟ همنوردان برای همه برنامه ها نهایت زحمت را کشیده بودند و با مهربانی و خلوص نیت که ویژه آنان بود با خوشرویی از همه ما پذیرایی کردند.

در شبی پرستاره همراه با بادی خنک در چادر سیاه به خواب خوشی رفتیم. البته بعضی ها از مهمان ها خودشان چادر زدند

صبح روز جمعه ۱۸ تیر دوستان با صبحانه که شامل نان، خامه محلی و چای بود، از ما پذیرایی کردند.

صرف صبحانه

 ساعت ۸ راهی علی آباد کشمر برای دیدند کوههای رنگین ارسنگ نو شدیم که گزارش آن را در پست بعدی خواهم نوشت.

معرفی ارتفاعات خلیل آباد آبگرم و کوه سرخ

آب گرم خلیل آّباد (به زبان محلی : گِرمو) : آبگرم خلیل آباد یکی دیگر از جاذبه های گردش گری شهرستان می باشد که با فاصله تقریبی ۱۵کیلومتری در امتداد جاده شمال شهر ودر مسیر رودخانه خارزنج ودل کوه های این منطقه واقع گردیده، حرارت آب ۲۵ درجه وبرای درمان بیماری پوستی وبیماری های استخوانی وبیماری های مفصلی مناسب می باشد فضای منطقه قابلیت توسعه وجذب گردش گر را دارد ولی تا کنون توجه جدی به این فضا و منطقه نشده است.

حرارت این آبگرم ۲۵ درجه سانتی گراد است و برای درمان بیماری های پوستی، مفصلی و استخوانی مناسب است. دسترسی به آبگرم مستلزم دو ساعت کوهپیمایی و عبور از گردنه و دره است. آبگرم خلیل آباد منطقه زیبایی است که بکر بودن طبیعت آن کمتر آسیب دیده است و همه ساله مسافران و گردشگران زیادی از اقصی نقاط ایران را به سوی خود جذب می کند.

منطقه کوهستانی شمالی و جنوبی (ارتفاعات کوهسرخ و فغان ):

رشته کوه واقع در شمال شهرستان (کوهسرخ) دارای قله های مخروطی آتشفشانی خاموش است که از بلوک خواف در تربت حیدریه شروع می شود و از شمال تربت حیدریه می گذرد و در گردنه محمدمیرزا جاده آسفالته اصلی تربت به مشهد را قطع میکند وتا قریه حصار آخرین حد تربت حیدریه امتداد می یابد، سپس به طرف مغرب کشیده می شود . در این رشته کوه یک سری کوهها وتپه های مامورهایی مربوط به دوران سوم زمین شناسی است که در حدود عطائیه و اورت شادی واقع است همچنین در بلوک کوهسرخ ،کوههای مربوط به دوران چهارم زمین شناسی وجود دارد که هنوز قله های مخروطی شکل آن دیده می شود.( همانند کوه آتشفشانی که در شمال قریه ریوش قرار دارد که زمانی بصورت آتشفشانی فعال بوده اما فعلا خاموش است ونام اصلی آن نیز آتشفشان بوده و بومیان آنرا آتشان می خوانند.) در قسمت غربی کوهسرخ ، قله آتشفشانی دیگری دیده میشود به نام کوه کریز که خاموش بوده و چشمه های آبگرم معدنی از دامنه آن جاری است . این کوه مرکز رشته کوه شمالی است و دارای قلل مخروطی آتشفشانی می باشد .در کوه باغدشت نیز قله آتشفشانی دیده میشود که آبگرم مصرفی از دامنه آن جاری است.

ارتفاعات کوهسرخ از شرق به غرب کاهش می یابد این رشته کوهستان از سمت غرب به دشت کویر منتهی می شود . در دشت کویر، این رشته کوهستانی بصورت تپه هایی از خاک و شن و همچنین تپه های رملی که بوسیله باد بر روی یکدیگر انباشته شده است ، مشاهده می شود .غرب ارتفاعات شمال را دشت کویر فرا گرفته و از سمت شرقی ارتفاعات مذکور به کوه چهل تن کدکن تربت حیدریه محدود است.شمال ارتفاعات کوهسرخ را سرزمینهای پست و جلگه ای نیشابور وسبزوار فراگرفته واز جنوب این ارتفاعات به جلگه حاصلخیز و آباد حومه کاشمر ختم میشود .بلندترین قله تولّی(Tavallah) است که ۲۵۱۵ متر ارتفاع دارد.دومین قلّه این رشته کوه ،قله کریز با ۲۴۸۳ متر ارتفاع می باشد .همچنین قله مرتفع کوه سیاه (کوههای سیاه رنگ ) از محل نامق و حصار و جنوب بایگ تربت حیدریه از رشته کوه اصلی کوهسرخ جدا و بصورت شرقی وغربی دشت کاشمر را از منطقه کوهسرخ جدا ودر ناحیه دره شش طراز که منطقه کوهستانی کوهپایه بردسکن را می پیوندد که بلندترین قلّه آن ۲۳۳۵ متر ارتفاع دارد .ارتفاعات غرب کال سبز دارای ۱۷۳۹ متر بلندی می باشند. دره ها اکثرا ً(vشکل) و دارای شیب تند می باشند که در اثر فرسایش آبهای موجود در منطقه ، حالت جوان بودن خودشان را از دست داده اند . جلگه های کم عرض ولی دارای طول زیاد که برای کشت و کار و ایجاد باغات از آنها استفاده می شود ، در بین دره ها و مناطق کوهستانی وجود دارد و از آب چشمه ها ونهرها آبیاری می شوند . حوضه آبگیر رود خانه های فصلی و دائمی کاشمر نظیر کال سبز ، گور آب ، کالشور ، کال گرگ آب ، کال شش طراز ، کندر ، کال مقبره ، کال سالار ، کال فدک در این ارتفاعات می باشند .

رودخانه های منطقه فصلی بوده توسط بارندگی های زمستانه و بهاره و ریزش برفهای زمستانی تغذیه می شوند . ارتفاعات کوهسرخ در دوران سوم زمین شناسی و بر اثر حرکت کوهزایی و تکتونیکی زمین ایجاد شده و بصورت قلّه های مخروطی شکل در منطقه نمایان می باشند . منطقه کوهپایه ای دره های کم و بیش وسیع شامل دره معروف و مهم کوهسرخ که بین دو رشته اصلی کوهسرخ و شعبه فرعی آن « کوه سیاه » در شمال کاشمر واقع و بصورت دهلیزی دره حصار و رود معجن تربت حیدریه را به منطقه کوهپایه بردسکن متصل می نماید که منطقه ایست خوش آب وهوا وسرسبز با آب فراوان و زمین کم .

کویر نمکی جعفر آباد

یکی از جلوه های زیبا و طبیعی مناطق کویری در جنوب استان خراسان رضوی است که در حد فاصل بین شهرستان بردسکن در شمال و شهرستان بجستان در جنوب قرار گرفته است. با توجه به میزان بارندگی سالیانه و تجمع رواناب فصلی در این منطقه، هرساله شاهد پدیدار شدن دریاچه کویری گسترده و زیبایی به مدت چند ماه در سال می باشیم. ترکیبات نمکی که به صورت محلول به این پلایا منتقل می شوند پس از تبخیر آب به عنوان محل برداشت نمک مورد استفاده اهالی قرار می گیرد. ترکیبات نمکی به صورت بلور ها و کریستال های نمکی مناظر شگفت انگیزی را بوجود می آورند که بازدید کنندگان را به خود جلب می نمایند. پلایای بردسکن علاوه بر تجمع املاح نمکی محل زندگی پرندگان مهاجر در طول چند ماه از سال نیز می باشد و از این جهت از نظر زیست محیطی محل مناسب و ارزشمندی نیز می باشد. راه دسترسی به این پلایا از جنوب شهرستان بردسکن به طرف روستای جعفر آباد می باشد. این روستا در شمال شرقی پلایا قرار دارد و علاوه بر آن دو روستای دیگر به نام فخر آباد و منصوری نیز در محدوده شهرستان بجستان در جنوب این پلایا قرار دارند.
با کمال مسرت باید اعلام گردد که این پدیده زیبای کویری با پی گیری های تعدادی از همکاران در اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان و نیز اداره منابع طبیعی شهرستان در سال ۹۱ به نام پلایای بردسکن تحت عنوان میراث طبیعی و تاریخی کشور به ثبت رسید. امید است مورد توجه صنعت توریسم ( اکوتوریسم بیابانی) و منشا خیر و برکت برای مردم این منطقه گردد.

پی نوشت: امیدوارم شما هم با دیدن از این خطه از سرزمین زیبای ایران همانند ما لذت کافی را ببرید.